|
NICOLAE PIRVU
Geboren als Nicolae Pârvu op 9 december 1942 in
Seaca de Câmp (regio
Oltenië,
zuidwest Roemenië. Muzikaal als hij is leert hij al
heel jong zichzelf harmonica (knopaccordeon) spelen.
Tijdens feestjes speelt hij, net als andere muzikale
dorpsbewoners, wel eens in het plaatselijke café.
Dat levert hem zelfs wat zakgeld op ..
Bovenste rij v.l.n.r.:
Nicolae Pirvu,
Gheorghe Zamfir, Mamaia
Lica, Constantin
Dobre, Fănică Luca, onder
v.l.n.r.: Constantin Radu en Constantin Popescu
HOE HET BEGON ...
Na de lagere school -
hij is dan 14 - moet Nicolae toelatingsexamen
voortgezet onderwijs doen. Zijn onderwijzer, tevens
zijn oom, gaat met hem mee naar de middelbare school
in Craiova. Op het station ontmoeten ze toevallig
een oud-collega van de oom, gymnastieklerares aan
het Muzieklyceum in Boekarest. Als zij hoort
waarheen oom en neef op reis zijn, vraagt ze haar
vroegere collega of zijn neef net zo muzikaal is
als hijzelf. Op het bevestigende antwoord raadt ze
hen aan Nicolae niet in Craiova toelatingsexamen te
laten doen, maar aan het muzieklyceum in Boekarest.
Als hij slaagt, kan hij daar naast de gewone studie
meteen ook muziek studeren en eventueel musicus
worden. Oom en neef vinden dat een geweldig idee en
nemen de trein naar Boekarest. In de examencommissie
zit ook de fameuze Fănică Luca (1894-1968), de
eerste en toe dan toe enige schooldocent panfluit
ter wereld. Luca ziet veel in Nicolae en nadat
Nicolae het examen met goed gevolg heeft afgelegd,
wil Luca meteen de volgende dag al beginnen met de
muzieklessen, hoewel het schooljaar officieel pas
drie dagen later van start gaat. Nicolae vindt
achteraf de ontmoeting op het station een
Godsgeschenk ...
PROFESSIONEEL MUSICUS
Omdat hij geen
studiebeurs kan krijgen, moet de 17-jarige Nicolae
verder als werkstudent. Hij maakt de middelbare
school af in zijn vrije tijd terwijl hij als
panfluitsolist verbonden is aan het Ensemble Nicu
Bălcescu uit Craiova. Met deze groep neemt hij
deel aan de Europäische Musikwochen 1966 in
Passau. In 1969 stapt hij over naar het Ensemble
Perinita uit Boekarest, waarmee hij een tour
door Italië maakt. Van 1971 tot 1973 speelt hij in
het Staatsensemble Rapsodia Română. Tournees
brengen hem door heel Europa, Noord-Afrika, Voor- en
Midden-Azië en Noord- en Zuid-Amerika. Om zijn
achternaam door niet-Roemenen op de juiste wijze te
laten uitspreken, verandert hij de schrijfwijze
ervan in Pîrvu.
EERSTE CONTACTEN MET NEDERLAND
In 1970 zoekt de
Nederlandse componiste Sedje Hémon een Roemeense
panfluitist voor de wereldpremière van haar Concert
voor panfluit en symfonieorkest. De Roemeense
overheid wijst Nicolae aan omdat hij als lid van het
Staatsensemble Rapsodia Română de enige
panfluitist in overheidsdienst is. En zo is Nicolae
tijdens de première op 29 januari 1971 in het
Ateneul Román in Boekarest solist bij het
Orchestra Simfonică a Filarmonicii GEORGE ENESCU
onder leiding van Mircea Basarab.
Hémon produceert
vervolgens Nicolae’s eerste Nederlandse LP, Nicu
Pourvu speelt voor u. Hij speelt daarop
overigens alleen Roemeense volksmuziek. Nog
datzelfde jaar maakt Nicolae met Rapsodia Română
een tournee door Nederland en speelt hij voor de
TROS de tune van het programma Ter land, ter zee
en in de lucht.
EERSTE ENSEMBLE NICOLAE PÎRVU
Met zijn eerste
Ensemble Nicolae Pîrvu (Boekarest) toert hij
tussen 1973 en 1976 door Zweden, Nederland, België
en Brazilië, Zijn eerste en zeker niet laatste
contact met Zwitserland heeft Nicolae als solist bij
het orkest Les Virtuoses Roumains in 1975.
Later dat jaar gaat hij deel uitmaken van van het
Ensemble Benone Damian.
IN NEDERLAND
In 1981 waagt hij de
stap: als Benone Damian met de rest van zijn
ensemble terugkeert naar het communistische
Roemenië, blijft Nicolae in West-Europa, in eerste
instantie als logeergast bij een familie in Reeuwijk.
In 1984 vestigt hij zich definitief in Nederland, in
Reeuwijk. Werk vindt hij bij het Ensemble Andrei
Serban uit Den Haag, met welke groep hiji n
1981-’83 en 1983-’84 Thérèse Steinmetz’ theatertoer
Nacht van de Balkan begeleidt. Deze show
brengt hem ook enkele tv-optredens en de opname van
de LP Nacht des Balkans (1983).
Als Nicolae in 1987 in
Reeuwijk een eengezinswoning krijgt toegewezen, laat
hij zijn vrouw en dochter ook definitief naar
Reeuwijk komen. Bij de naturalisatie verandert hij
op advies zijn achternaam van Pîrvu in Pirvu, zonder
dakje op de i, dus. De uitspraak verandert niet ...
DE MEESTER ...
Vanaf het moment dat
hij in Nederland woont, maakt Nicolae er zijn
roeping van, de Roemeense volksmuziek in het
algemeen en de nai oftewel de panfluit in het
bijzonder in Nederland te promoten. Geen betere
plaats daarvoor dan een muziekschool of
conservatorium. En dus was hij docent panfluit
1984 – 2008:
Stedelijke Muziekschool Den Haag (nu:
Koorenhuis, centrum voor kunst en cultuur)
1985 – 1999:
Conservatorium van Hilversum (opgegaan in het
Conservatorium
van Amsterdam)
1992 – 1995:
muziekschool Zoetermeer (nu onderdeel van het
Centrum voor
Kunst en Cultuur).
Verder is Nicolae al
een flink aantal jaren gastdocent bij het
Panflöten-Festival in het Zwitserse Arosa,
onderdeel van de jaarlijkse Musikkurswochen
van de vereniging Kulturkreis Arosa en
georganiseerd door de Dajoeri-Panflötenschule
in Langnau am Albis. Naast dit alles is hij nog
altijd in voor het geven van privélessen aan
„losse” personen of kleine groepjes.
... EN ZIJN LEERLINGEN
Van Nicolae’s
leerlingen is een aantal intussen zelf ook landelijk
en/of internationaal beroemd, zoals Esti-Fiona
Fischer (artiestennaam van Esther Eberhart, docente
in Hilversum, Veenendaal en Zaltbommel), Matthijs
Koene (hoofdvakdocent panfluit Conservatorium
van Amsterdam), Noemy Geibreen-de Koning
(docente panfluit ), Leon Koppelman (uitvoerend
musicus), Noortje van Middelkoop (uitvoerend
musicus), Liselotte Rokyta-Fennema (panfluitdocente
Bourdon Hogeschool Oosterhout en ArtEZ
Conservatorium Arnhem, Enschede, Zwolle), Matthias
Schlubeck (docent panfluit Adkademie Remscheid, Dld.)
en
Claire Smoorenburg
(docente panfluit cultuurcentrum Cultura Ede en
muziekschool De Muzen Veenendaal). Ook
collega-artiesten telde hij onder zijn leerllingen,
zoals Karel de Rooy (Mini van het duo Mini & Maxi)
en de organist Jacob Schenk.
ROEMEENS ENSEMBLE NICOLAE PIRVU
De tweede manier om
’zijn’ muziek onder ieders aandacht te brengen is
natuurlijk: optreden. Daarom begint Nicolae in 1987
opnieuw een Roemeens ensemble, opnieuw onder zijn
eigen naam, Roemeens Ensemble Nicolae Pirvu.
In eerste instantie wisselt de samenstelling
enigermate. Zo speelt de Nederlandse accordeonist
Theo van Tol als enige niet-Roemeen de eerste jaren
mee. Sinds het begin van de eenentwintigste eeuw is
de samenstelling van het ensemble nagenoeg constant.
BETEKENIS
Als gevolg van
Nicolae’s praktijk van lesgeven en concerteren is
Nederland – na Roemenië – het eerste land ter wereld
waar jonge musici panfluit kunnen studeren op
conservatoriumniveau. Bovendien is nagenoeg nergens
ter wereld de belangstelling voor de panfluitmuziek
zo groot als in Piirvu’s tweede vaderland.
DUO MET PETER LE FEBER
Sinds hij in 2008
wegens het bereiken van de de pensioengerechtigde
leeftijd afscheid heeft moeten nemen van het
Koorenhuis, Nicolae speelt regelmatig samen met
pianist Peter le feber uit Den Haag, docent piano en
hobo aan dezelfde school. Peter raakte al jong in de
ban van de Roemeense volksmuziek door contacten met
het ensemble van Gregor Serban in Den Haag.
Nicolae en Peter spelen samen zowel Roemeense
volksmuziek als klassieke muziek. Maar samen een
feest opluisteren kunnen ze evenzeer ...
TOVENAAR
Waar Nicolae optreedt,
als solist met enkelvoudige begeleiding, met zijn
ensemble, als solist bij andere orkesten, overal
oogst hij eclatante successen. Onbetwist hoogtepunt
voor Nicolae als solist is voor hemzelf zijn concert
met de Koninklijke Marinierskapel in 1999 in de Sint
Janskerk in Gouda.
Met zijn panfluit
betovert én tovert hij. Hij laat het instrument
huilen, lachen, vleien en verhalen vertellen. Met
zijn fabelachtige techniek, zijn diep gewortelde
gevoel voor timing - essentieel voor het spelen van
de Roemeense ballade, de doina -, zijn markante
verschijning en zijn opmerkelijke presentatie krijgt
en houdt hij vanaf de eerste noot zijn publiek aan
zijn voeten.
BOEKINGEN
Nicolae Pirvu speelt
met een deel of met zijn hele ensemble, naar gelang
de beschikbaarheid van de leden van het ensemble op
de gewenste datum. U kunt Nicolae ook solo met
pianobegeleiding engageren.
 Email
: info@pirvu.nl |
Tekst:
